Uchylenie nakazu zapłaty

Do wszczęcia postępowania egzekucyjnego niezbędny jest wierzycielowi prawomocny nakaz zapłaty, na mocy którego komornik zajmuje określone składniki majątku dłużnika. Samo orzeczenie przez sąd nakazu w postępowaniu upominawczym, nie oznacza jednak, że osoba zadłużona powinna pożegnać się ze swoim mieniem. W określonych przypadkach przepisy dają bowiem szansę na uchylenie nakazu zapłaty, a mówiąc precyzyjniej – na podważenie klauzuli jego wykonalności. Nie spowoduje to automatycznie umorzenia ani wstrzymania egzekucji, ale w przypadku doręczenia nakazu zapłaty, daje szansę na zakwestionowanie konieczności natychmiastowego uregulowania zobowiązania.

Prawo do uchylenia nakazu przysługuje sądowi, który go wydał na mocy art. 502.1 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd uchyla swoje własne postanowienie w postępowaniu, pod warunkiem, że spełniony został jeden z poniższych powodów, które umożliwiają podważenie wezwania dłużnika do natychmiastowej płatności powstałego zadłużenia.

Sytuacje, w których można uchylić nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym:

  • brak możliwości doręczenia nakazu zapłaty ze względu na nieustalone miejsce pobytu pozwanego lub wskazanie niewłaściwego adresu przez wierzyciela,
  • brak możliwości doręczenia wezwania na terenie kraju – niezależnie od tego, czy miejsce zamieszkania pozwanego jest znane,
  • brak zdolności procesowej lub sądowej pozwanego, lub organu powołanego do jego reprezentacji.

Uchylenie nakazu zapłaty ze względu na brak możliwości jego doręczenia

Pierwszą sytuacją, w której sąd może uchylić wydany przez siebie nakaz zapłaty, jest brak możliwości doręczenia wezwania na terenie kraju. Powodem takiego stanu rzeczy może być zmiana miejsca zamieszkania pozwanego lub niewłaściwy adres wskazany przez wierzyciela w postępowaniu upominawczym. W takim przypadku sąd uchyla nakaz zapłaty z urzędu i podejmuje określone czynności, mające skłonić powoda do ustalenia i wskazania prawidłowego adresu. Warto w tym przypadku mieć na uwadze fakt, iż brak możliwości doręczenia wezwania jednocześnie uniemożliwia pozwanemu skorzystanie z przysługującego mu prawa do obrony, co może skutkować wstrzymaniem lub umorzeniem postępowania. W sytuacji, gdy doręczenie pisma okazuje się niemożliwe, przewodniczący składu sędziowskiego wyznacza termin rozprawy i przekazuje sprawę na posiedzenie niejawne, w którego trakcie sąd może zdecydować o odrzuceniu pozwu lub wydać zarządzenie wzywające powoda do wskazania właściwego adresu zamieszkania pozwanego, celem doręczenia nakazu zapłaty pod rygorem odrzucenia pozwu.

Nakaz zapłaty, a brak możliwości doręczenia na terenie kraju

Osoba, w stosunku do której wystawiono prawomocny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, mogła w międzyczasie opuścić teren kraju, np. wyjeżdżając do pracy za granicę. Co do zasady, w takim przypadku również nie ma możliwości doręczenia tytułu wykonawczego na obszarze RP, niezależnie od tego, czy miejsce zagranicznego pobytu pozwanego jest wierzycielowi znane czy też nie. Główną przesłaną do umorzenia postępowania z urzędu jest w tym przypadku brak możliwości obrony (lub jej znaczące utrudnienie) z uwagi na pobyt pozwanego za granicą.

Brak zdolności procesowej w postępowaniu upominawczym

Trzecim przypadkiem, w którym sąd może uchylić prawomocny nakaz zapłaty, jest sytuacja, w której pozwany lub podmiot wyznaczony do jego reprezentowania, wykazuje brak zdolności sądowej bądź procesowej. Przykładem może być fundacja lub stowarzyszenie, nieposiadające osobowości prawnej. Jednocześnie, brak zdolności procesowej musi mieć charakter pierwotny, co oznacza, że musiał on wystąpić już w momencie wytoczenia powództwa.

Ustanie zdolności do czynności procesowych, może wiązać się m.in. ze śmiercią osoby fizycznej (w sytuacji pozwania osoby nieżyjącej) czy zakończenia działalności podmiotu niebędącego osobą fizyczną. W takich przypadkach nakaz zapłaty zostaje uchylony, a sąd odrzuca pozew, umarzając jednocześnie postępowanie. Takie same procedury obowiązują w momencie, gdy pierwotny brak zdolności dotyczy również podmiotu reprezentującego pozwanego oraz gdy wezwanie do uzupełnienia zdolności do czynności procesowych nie zostanie zrealizowane w stosownym czasie.

Jak widać, samo otrzymanie sądowego nakazu zapłaty, czyli prawomocnego tytułu wykonawczego wydanego w postępowaniu upominawczym, nie musi oznaczać konieczności natychmiastowej zapłaty przedmiotowego zobowiązania. Otrzymując tego rodzaju pismo, warto bardzo dokładnie je przeanalizować, by upewnić się, czy nie zaistniały warunki, mogące skutkować uchyleniem nakazu. Nie masz pewności, czy otrzymany nakaz zobowiązuje Cię do niezwłocznej zapłaty wierzytelności? Skontaktuj się z nami i powierz sprawy swojego zadłużenia renomowanej kancelarii antywindykacyjnej z wieloletnim doświadczeniem.


Prosimy o przeczytanie tej informacji zanim klikniesz „Akceptuję” lub zamkniesz to okno. Pragniemy poinformować Cię, że Zgodnie z art. 13 ust. 1−2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 (tzw. RODO), zapewniamy bezpieczeństwo danym, które są przetwarzane w ramach działania naszej strony. Prosimy Cię o zapoznanie się z Polityką Prywatności naszej firmy. Klikając „Akceptuję” lub zamykając okno, zgadzasz się na warunki przetwarzania swoich danych osobowych wyrażone w Polityce Prywatności.

Uzyskaj wsparcie